جان کیوزاک


یکی از معیارهای سنجش کار بازیگران حرفه­ای, جوایز و تقدیرهاییست که در جشنواره­ها نصیبشان میشود: بُعدی که وجه هنری­تر و خلاقانه­تر کار یک بازیگر را نشان میدهد. معیار دیگر, فروش فیلمها و موفقیت او نزد تماشاگران عام است حتا اگر فیلمهایش دل منتقدان سختگیر را نرم نکرده باشد. بازیگرانی که درمیانه این طیف موفقیت ایستاده باشند بسیار زیادند و در واقع اکثریت هنرپیشه­های دنیا؛ که گاهی دستاورد خلاق داشته اند و گاهی موفقیت فروش. در این طیف, برخی هستند که شاید فی­نفسه با فیلم چندان شاخص یا نقش چشمگیری در ذهنمان ثبت نشده بانشد اما به محض شنیدن نامشان دامنه­ای از فیلمهای استاندارد و جذاب را متصور میشویم که هر یک را به دلیلی ساده دوست داشته ایم. جان کیوزاک چنین بازیگری با چنین فیلمهاییست.

جان کیوزاک متولد سال 1966؛ و علاوه بر بازیگری در نوشتن فیلمنامه و تهیه­کنندگی نیز فعال است. او گرچه با تحصیلات رسمی میانه­ای نداشته اما فضای خانواده به نفعش بوده است: پدرش فیلمسازی مستند بود و صاحب شرکت فیلمسازی خودش, و سایر خواهران و برادرانش هم تدریجا به بازیگری رو آوردند. جان از اواسط دهه 80 میلادی در فیلمهای نوجوان­پسندی ظاهر شد که مورد استقبال هم قرار گرفتند؛اما نخستین کار مهمش که جایزه بهترین هنرپیشه تازه­وارد را هم برایش ارمغان آورد, کمدی/رمانتیک "چیزی بگو" Say Anything (1989) بود. او دو سال بعد در درام سیاسی "رنگهای اصلی" True Colors ظاهر شد, و تا آخر دهه 90 در طیف وسیعی از ژانرهای گوناگون بازی کرد. مثلا علاوه بر اکشن پرفروشی چون هواپیمای محکومین Con Air (1997), در درام جنگی درخشانی چون "خط باریک قرمز" Tiny Red Line (1998) به کارگردانی ترنس مالیک و درکنار گروهی از ستارگان نیز حاضر شد. و نهایتا معروفترین نقش خود را در سالهای انتهایی آن دهه ایفا نمود: ابتدا در فیلم تخیلی و آینده­نگر "جان مالکوویچ بودن" Being John Malkovich که نامزد جوایزی بسیار شد؛ و سپس در کمدی/درام "کیفیت عالی" High Fidelity  که باز هم با استقبال منتقدان روبرو شد. کیوزاک در پاسخ منتقدانی که میپرسند آیا درآوردن صحنه­های دشوار در آثار فانتزی و غریب متاثر از هدایت کارگردان است, میگوید که این بازیها از حس و غریزه خودش سرچشمه میگیرند و نه از راهنماییهای بیرونی.

به رغم این تنوع آثار, ظاهرا ترجیح کیوزاک با ژانرهای دلهره و تخیلی است: مثلا درام روانشناسانه و معمائی "هویت" (2003) Identity- فیلم "آخرالزمانی و جنجالی "2012" (2009) که پیش­بینی به پایان رسیدن دنیا در همین سال است- تریلر معمائی "کلاغ سیاه" The Raven (2012) براساس اشعار و زندگی ادگار آلن پو شاعر رمانتیک- و نیز فیلم ترسناک و تک ­نفره "1408" (2007) براساس رمانی دلهره­آوراز استفن کینگ. او در سال جاری نیز مشغول بازی در اقتباسی دیگر از رمان معروف کینگ یعنی "تلفن همراه" Cell است. برخی از این کارهای تخیلی حول سفرهای زمانی و بازگشت به گذشته میگردند – مثلا فیلم رازآمیز و پرهیجان "ماشین زمان حمام داغ" Hot Tub Time Machine (2010) - و به همین خاطر برخی منتقدان او را دچار نوستالژی دوران جوانیش میدانند. اما جالب این که خودش در مصاحبه­ها از دهه 80 به بدی یاد میکند و خاطرات ناخوشایندی از فضای سیاست­زده و بازیهای جنگ سرد آن دوره دارد. ادامه این تفکر انتقادی سیاسی بود که کیوزاک را به مخالفت با سیاستهای بوش و دخالتهای نظامی آمریکا, و نیز طرفداری از آزادی مطبوعات کشاند. 

آخرین فیلم ها